العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )
33
شرح كشف المراد ( فارسى )
يعنى 2600 سال پيش تا به امروز چه فلاسفهء جهان اسلام و چه فلاسفهء اروپا و آمريكا و جهان مسيحيت هر كدام از راهى براى اثبات وجود خدا استدلال كردهاند كه تفصيل مطلب را بايد از كتاب سير حكمت در اروپا از جلد اوّل تا ششم جويا شد ولى مهمتر از همهء آنها سه برهان است كه عبارتند از : 1 - برهان محرّك اوّل : اين برهان توسط رئيس المشائين جناب ارسطاطاليس اقامه شده و از راه اثبات حركت و متحرك به وجود محرّك اوّل مىرسد و خود اين استدلال سه شعبه شده كه بعضىها از راه اصل حركت سير كردند و بعضى از راه حركت فلاك و بعضى از راه حركت نفوس از قوه به فعل كه تفصيل مطلب در شرح منظومه حاجى سبزوارى بخش حكمت ص 147 بيان شده . 2 - برهان امكان و وجوب يا برهان سينوى كه ابن سينا آن را اقامه و مرحوم خواجهء طوسى هم كه شاگرد مع الواسطهء [ خواجه شاگرد بهمنيار و بهمنيار صاحب التحصيل شاگرد شيخ الرئيس ابن سينا است ] ابن سينا مىباشد از استاد متابعت نموده و در اين كتاب ما با همين برهان سر و كار داريم . 3 - برهان صديقين يا برهان صدرائى كه مرحوم ملا صدرا ان را اقامه نموده و اين برهان مبتنى بر اصول و مبانى فراوانى است كه در حكمت متعاليه مطرح است . توضيح برهان سينوى : اين برهان بر يك سلسله اصول و مبانى مبتنى است كه بخشى از آنها بديهى و بلكه از ابده بديهياتند و بخشى نظرى و محتاج